Share current page

Bertsolaritza

Une egokian hitz zuzena

Bertsolaritza munduko parekorik ez duen arte, kultura eta hizkuntza diziplina bat da: gai proposatu baten inguruan, melodia eta metrika zorrotzak jarraituz, euskaraz bertsoak —kantaturiko inprobisazioak— sortzeko trebetasuna. Genero musikal edo poetiko soil bat baino gehiago, euskal nortasunaren adierazpen bat da, azkartasuna, gizarte-kritika eta herri-jakinduria nahasten dituena.

Historia, arauak eta protagonistak

Olerki inprobisatua

Bertsolaritza baserriko ahozko tradizioetan du sustraiak, eta plazako eztabaidetatik hasita gaur egungo nazio-mailako txapelketetaraino garatu da, baita estadioak betetzen dituzten jaialdietaraino.
Bertsolariak denbora-muga baten barruan bertsoa inprobisatu behar du, lerro-kopuru (kopla) eta errima jakin batzuk errespetatuz —hau gaitasun mental eta linguistiko ikusgarria eskatzen du. Bertsook sarritan gizartearen ispilu gisa funtzionatzen dute, umorea eta ironia baliatuz arazorik eta ikuspegi kritikoren bat azaleratzeko.

Tolosaldeako bertsolari ospetsuak

Tolosaldea historian zehar bertsolari handien jaiotetokia izan da. Fernando Amezketarra historian adierazgarri den figura da (XVIII-XIX mendeak), eta bere trebetasunak bertsolarismoaren tradizioaren oinarriak ezarri zituen. Gaur egun Tolosaldeak talentu berriak sortzen jarraitzen du, txapelketetan eta tokiko ekitaldietan parte hartuz, inprobisazioaren suari eutsiz.

2. Bertsozale Elkartea

Bertsolaritza zaindu eta sustatzearen erdigunea Tolosaldean dago. Bertsozale Elkartea (Bertsolarismoaren Lagunen Elkartea) Villabonakoa da, eta han koordinatzen eta sustatzen ditu irakaskuntza, ikerketa eta nazio-mailako ekitaldi eta txapelketa antolakuntzak.
Elkartea funtsezkoa da inprobisatze-artesaren transmisioa bermatzeko, eskolen eta tailerren bitartez belaunaldietara pasatzen lagunduz.