Tolosako txuleta eta bertako erretegiak

Mundu guztian ezagunak diren erretegiak

Tolosako erretegiak munduko txuletarik onena zerbitzatzen duten jatetxeen zerrendan sartu dituztenik ere bada. Agian hitz handiak dira. Baina, zalantzarik gabe, duten kalitateagatik, historiagatik eta berezitasunagatik parrillaren benetako erreferenteak dira.

Lehen idi txuletak

Tolosako erretegiak aitzindariak izan ziren parrillan erretako idi txuletoiak zerbitzatzen eta produktu horren inguruan menu bat eratzen. Era berean, orain mundu osoan erabiltzen den parrilla inklinatuaren teknika erabiltzen lehenak izan ziren, koipea zuzenean sutara ez erorarazteko.

Erretegien jatorria

Haragia txingarretan erretzeko tradizioa errementariei zor zaie neurri batean, otordua sutan prestatzen baitzuten. Izan ere, Tolosako parrillek beren sutegien antz handia dute.

Erretegiak, elkarguneak

Azokak, ganadu feriak eta Beotibar pilotalekuko pilota partidek jende asko erakartzen zuten inguruetatik. Horren ondorioz, Tolosako merkataritza-jarduerarek ere bultzatuta, taska zirenak erretegi, kale-sagardotegi eta elkarte gastronomiko bilakatzen joan ziren, non jendea bere aisialdian biltzen zen.

Parrilla, jangelan

Jantokietan parrilla bistan dago: ez dago sekreturik parrilero eta bezeroen artean. Esperientzia oso interesgarria da txuleta bakoitza nola prestatzen den gertutik ikusi ahal izatea.

HARAGI

Bertako haragien azoka.

Urtero ospatzen da, maiatzean.

Ekitaldi horretan, hainbat haragiren erretako dastatzeak eta showcookinga aurkituko dituzu, plazan bertan parrilleroek eta parrilleroek prestatuak, bertako sukaldarien mokaduak foodtrucken gunean, zuzeneko musikarekin eta DJ-ekin, eta aurkezpen eta hitzaldiekin ikasteko aukera.

Tolosako parrilleroek parrillak kalera ateratzen zituzten Txuletaren Jaiaren bilakaera naturala da.

Erretegietako menua

Produktu freskoa kontserbatzeko modurik ez zutenez, erraz kontserbatzen ziren produktuetan oinarritutako erretegi-menu bat sortu zen. Orain parrillan egindako arrainak, sasoiko barazkiak eta beste postre batzuk ere zerbitzatzen diren arren, hau da menu tradizionala.

Hestebeteak eta haragi onduak

Urdaiazpikoa, txorizoa edo iberiar solomoa, azken hau Tolosan paper fabriketako Extremadurako jatorriko langileei esker ezagutu zen produktu hau.

Nafarroako zainzuriak

Nafarroarako bidean Tolosa pasabide zenez, erraz sartu ziren nafar jatorriko produktuak, batez ere zainzuriak, beren zapore eta arintasunagatik. Gaur egun orburuak edo kukuluak ere zerbitzatzen dira, besteak beste.

Txukela pikillo piperrekin

Hasieran txahal-txuletak erretzen ziren, baina 60ko hamarkadan idi-haragira pasatu ziren: laster bihurtu ziren plater izarra. Haragia ere ontzen hasi zen, gaur egun “dry aged” deitzen duguna. Beti bere laguntzaile leialarekin: piper konfitatuak.

Tolosako teila eta zigarrotxoak

Luis Eceizak, Eceiza gozogintzako maisuak, erretegi batek eskatuta, erretegien menura egokituko den postrea diseinatu zuen. Horrela sortu zituen Teilak eta Zigarrotxoak, gozo arinak baina zapore bereizgarria dutenak.