Sin categoría

Aire zabaleko museoa: Tolosako kaleetako artea

Tolosan artea senti dezakezu: nazioartean erreferentzia diren artisten lanetatik (Chillida, Oteiza eta Basterretxea) artista garaikideagoetara. Horretarako, herritik paseo bat egitea gomendatzen dizugu.

Atahuts

Jorge Oteiza
Triangulo plaza

Tolosako Alde Zaharra bere zabalgunerik modernoenarekin lotzen duen atea. Eraikin ireki hutsa da, eta hiru unitate positibo-negatibo ditu. Espazio argia, irekia, publikoa. Atauts atea da, hutsa da, sartzeko, konektatzeko, bi aldeak komunikatzeko erabiltzen da.

Parean, Gaztelako arkua. Harria metalaren kontra, iragana orainaren aurrean, bi ateak gaur egun funtziorik gabe, ikur bihurturik. Hutsaren, ezerezaren garrantzia agerian jartzeko balio dute.

Gaztelako arkua

Triangulo plaza

Maiatzetik aurrera, eta zenbait hilabetez, lorategi iragankorra bihurtzen da. Lore eta Landareen Azoka Berezia dela eta, inguruko artistek lorategi baten ordezkari gisa apaintzen dute arkua.

Oroimenaren gaztelua

Ricardo Ugarte
San Frantzisko pasealekua

Artxibo probintzialaren aurrean dago, herriaren historia, kultura, azken finean, oroimena gordetzen diren lekua. Tolosako ikurra eta herriko armarriaren irudia den gazteluari keinu egiten dio. Gaztelua eta gu. Babestu nahi dugunari buruzko hausnarketa bateratua planteatzen du: osotasun fisikoa, memoria eta kultura kolektiboa, herri gisa identitatea.

Goldea

Nestor Basterreletxea
Emeterio Arrese plaza

Landa munduko elementu bat da, hiri eremu batean, eta baratzeak eta soroak izan zituen XX. mendearen amaiera arte. Arte bihurtutako gizakiaren garapenari ekarpen handiena egin dion tresnetako bat. Lurrarekin dugun lotura estua erakusten duen sinboloa, nekazarien oroigarri eta omenaldia. Beste Tolosa bat ikusarazteko modu bat, agian ahaztua, agian ezkutatua.

Zezena eta arlekina

Tomás Hernández Mendizabal
Zezen Plaza

Tolosan oso errotuta dauden bi tradizio biltzen dira Tolosako Zezen Plazaren parean dagoen eskultura honetan: inauteriak, arlekin batek irudikatuak eta Txinparta elkarteko Polvo y Paja txarangarena gogorarazten duena, eta zezenketen tradizioa, mugitzen ari den zezenaren eskutik.

Betidanik

Tolosa CF plaza

Tolosako ikastetxeetako ikasleek egindako horma irudia, Nisa Goiburu artistaren laguntzarekin, Iñaki Epelde margolariaren omenez, haren obran inspiratu baitziren pieza bakoitza sortzeko.

Berazubi

Veronica Werckmeister, Estibaliz Vera, Miren Gonzalez
Paper Kalea

Berazubi Estadioko frontoiaren atzeko horman dagoen mosaiko koloretsua, bere eguneroko bizitzako hiru elementu nagusi biltzen dituena collage moduan: papera, kirola eta auzoko jendea.

Kantu ixila IX

Koldobika Jauregi
Zabalarreta parkea

Markinako mendietako harri beltzak eskultura monolitiko bat sortzeko balio dio egileari, natura hiri espaziora hurbiltzen duena, behaketa lasaia eta isila eskatuz. Kantu ixila IX.a 15 eskulturaz osatutako multzo baten parte da, eta “Tolosa 750” Fundazioak enkargatu zituen 2006an, Gipuzkoako antzinako hiriburuaren omenez Tolosa hiria sortu zeneko 750. urteurrena zela eta.

The letter

Marat Morik (Errusia)
Zumardiaundia

Errusiar artistak, Beantatuz Nazioarteko Kale Arte Jaialdiko gonbidatu bereziak, 2019an margotutako horma irudi errealista, autobiako zubiko zutabeetako batean

Lizardiren leihoa

Eduardo Chillida
Andre Maria Plaza

Altzairuzko plantxan irekitako hutsuneek hutsunea gehitzen diote obrari, eta, horren bidez, obran zehar ikus daiteke, igaro, obratik haratago joan. Xabier Lizardi euskal poeta eta idazlearen omenezko eskultura da, gerra zibilaren aurreko euskal poesiaren ordezkari nagusietako bat. Zarautzen jaioa, Tolosan bizi eta hil zen.

Tolosa Eduardo Chillida Lizardi eskultura

Artekalea

Kale Nagusia

Kalea biziberritzeko asmoz, dendariak erabiltzen ez ziren eremuak apaintzen hasi ziren. Beantatuz jaialdiaren esparruan egindako horma irudiak ere baditu. Txundigarrienetako bat Gorriti plazan kokatzen da: Captain Borderline Crew, B.Shantiren 2014ko lana.

Haizean

José Ramón Anda
Trinkete plaza

Metro eta erdiko diametroa eta 100kg-tik gorako pisua duen esfera bihurritu bat airean zintzilik, haizeak kulunkatuz, hori da Haizean. Euskal pilotaren modalitate bat den Trinkete plazan kokatua, esfera hau, patata frijitua bezala ezagutzen dena, pilota baten larruaren forma sinplea, oinarrizkoa, perfektua irudikatzen du.

Plaza Berriko Kioskoa

Tomás Ugartemendia, Iñaki Epelde
Plaza Berria

Iñaki Epeldek horma irudi koloretsu bat asmatu zuen Plaza Berriko kioskoko ganbararako. Behealdean, Tomas Ugartemendiaren harrizko tailu batzuk daude, tolosar bizitzaren eguneroko elementuak jasotzen dituztenak.

Errementari

Errementari Kalea

Euskal Herria plaza

Euskal Herria plaza

Euskal Herria Plazako arkupeetako sabaiak eskualdeko hainbat artistak apainduta daude: Iñaki Epelde, Jose Luis Longaron, Koldo Jauregi eta Jose Maria Hernandez. Pintura abstraktuak dira, koloretsuak, pintura klasikoaren, neolitikoaren eta Erdi Arokoaren erreferentziak dituztenak.

Hauek dira ikus daitezkeen obretako batzuk, baina askoz ere gehiago daude. Kalez kale ibiltzera gonbidatzen zaitugu, eskultura, mural, grafiti eta gainerako artelan gehiago ezagutzeko.